Năm 2024, NHTW thế giới mua kỷ lục 1.045 tấn vàng — gấp đôi mức trung bình thập kỷ trước. Đây là yếu tố quan trọng đẩy giá vàng quốc tế lên 2.700 USD/oz. Xu hướng này dự kiến tiếp tục đến 2030.
Xu hướng tăng dự trữ 4 năm liên tiếp
Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC):
- 2010-2021: NHTW mua trung bình 400-500 tấn/năm.
- 2022: 1.082 tấn — kỷ lục 55 năm.
- 2023: 1.037 tấn.
- 2024: 1.045 tấn — duy trì mức trên 1.000 tấn.
- Q1/2025: 290 tấn (tốc độ tương đương).
- 2026 dự báo: 900-1.100 tấn.
Tổng dự trữ vàng NHTW toàn cầu đạt ~35.500 tấn — chiếm 17% tổng vàng đã khai thác trong lịch sử.
NHTW nào mua nhiều nhất?
2022-2024 tổng cộng (xếp hạng):
- Thổ Nhĩ Kỳ: +275 tấn — lo ngại lạm phát Lira sụp đổ.
- Trung Quốc (PBoC): +230 tấn (công khai), có thể +500+ tấn nếu tính không công khai.
- Ấn Độ (RBI): +95 tấn.
- Ba Lan: +130 tấn — Đông Âu lo ngại Nga.
- Singapore: +75 tấn.
- Qatar, UAE, Kazakhstan: Mỗi nước 30-60 tấn.
Lưu ý: Nga đã tăng vàng từ 2014 nhưng dừng công bố sau lệnh trừng phạt 2022. Trung Quốc cũng không hoàn toàn minh bạch — số thực có thể cao hơn báo cáo nhiều.
Tại sao họ mua vàng?
1. Đa dạng hoá khỏi USD:
- Sau 2014 (Nga bị cấm vận) và 2022 (Nga bị đóng băng 300 tỷ USD dự trữ), các NHTW học bài học rằng USD có thể "biến mất" theo lệnh trừng phạt.
- Vàng không thể bị đóng băng bởi quyết định chính trị.
2. Lo ngại dollar weaponization:
- Mỹ dùng USD làm "vũ khí" trừng phạt → các nước không thân thiện với Mỹ tăng đa dạng dự trữ.
3. Lạm phát + nợ công Mỹ:
- Nợ công Mỹ vượt 35.000 tỷ USD (2025), tỷ lệ nợ/GDP 125%.
- Lo ngại USD mất giá dài hạn → vàng là hedge.
4. Phòng ngừa rủi ro địa chính trị:
- Chiến tranh Nga-Ukraine, Trung Đông, Đài Loan — tài sản truyền thống dễ bị tổn thương.
5. Cân bằng dự trữ khu vực:
- Một số NHTW châu Á + Trung Đông có dự trữ vàng/tổng dự trữ chỉ 5-10%. Mức "chuẩn" châu Âu là 50-70%.
- Còn dư địa lớn để tăng.
Tác động đến giá vàng thế giới
- NHTW mua thường không nhạy giá — họ mua bất kể giá thế nào → đẩy giá tăng bền vững.
- Khác với nhà đầu tư cá nhân (FOMO ngắn hạn), NHTW có chu kỳ mua 10-20 năm.
- Trong 2024-2025, lực mua NHTW chiếm ~20% tổng cầu vàng — yếu tố quan trọng đẩy giá lên kỷ lục.
- Khi NHTW mua, ETF + nhà đầu tư cũng theo → bullish kép.
Việt Nam có mua vàng dự trữ không?
NHNN Việt Nam:
- Dự trữ vàng chính thức: ~10 tấn (2024) — rất thấp so với GDP.
- Chiếm < 0,5% tổng dự trữ ngoại hối VN.
- So với Thái Lan (244 tấn), Singapore (305 tấn), Philippines (180 tấn) → VN thấp nhất khu vực.
Có nhiều ý kiến đề xuất NHNN nên tăng dự trữ vàng lên 50-100 tấn để cân bằng. Tuy nhiên, đến 2025 chưa có động thái chính thức nào lớn.
Dự báo 2026-2030
Kịch bản chính (60% xác suất):
- NHTW tiếp tục mua 800-1.100 tấn/năm.
- Tổng cộng 2026-2030: +4.000 tấn dự trữ NHTW.
- Lực hỗ trợ giá vàng 2.500-3.500 USD/oz.
Kịch bản tích cực (25%):
- Khủng hoảng tài chính + chiến tranh thương mại Mỹ-Trung leo thang.
- NHTW mua > 1.500 tấn/năm.
- Giá vàng vượt 4.000 USD/oz vào 2030.
Kịch bản tiêu cực (15%):
- Hoà bình + Trump-Tập đạt thoả thuận thương mại.
- NHTW giảm mua về 400-500 tấn/năm.
- Giá vàng điều chỉnh về 2.200-2.500 USD/oz.
Đọc thêm: Vì sao vàng VN cao hơn thế giới.