Nhiều người tính lãi đầu tư vàng đơn giản: "Mua 50tr, giờ 75tr → lãi 50%". Nhưng nếu đầu tư 10 năm, 50% có phải là "tốt" không? CAGR (Compound Annual Growth Rate) là chỉ số chuẩn để trả lời câu hỏi đó.
CAGR là gì? Khác lãi suất đơn thế nào?
CAGR = tỷ lệ tăng trưởng kép trung bình mỗi năm. Nó cho biết: "Nếu vàng tăng đều đặn mỗi năm với mức nào, sau N năm sẽ ra giá hiện tại?"
Khác với lãi suất đơn (total return chia cho số năm), CAGR tính theo lãi kép — phù hợp với thực tế tài chính.
- Lãi suất đơn: 50% trong 10 năm = "5%/năm" — sai về mặt tài chính.
- CAGR: 50% trong 10 năm = ~4,14%/năm (vì 1,0414^10 = 1,50).
Công thức tính CAGR
CAGR = (Giá cuối / Giá đầu)^(1/N) - 1
Trong đó N = số năm.
Hoặc dùng Excel: =(Giá cuối / Giá đầu)^(1/N) - 1.
Ví dụ nhanh:
- Mua vàng 50tr, sau 10 năm bán 75tr.
- CAGR = (75/50)^(1/10) - 1 = (1,5)^0,1 - 1 = 1,0414 - 1 = 4,14%/năm.
So sánh với "tăng 50% trong 10 năm" thì CAGR 4,14% nghe khá khiêm tốn — nhưng đó mới là sự thật.
Ví dụ thực tế: vàng SJC 2015-2025
Theo dữ liệu lịch sử:
- 1/2015: SJC ~35 triệu/lượng.
- 1/2020: ~42 triệu/lượng. CAGR 5 năm = (42/35)^(1/5) - 1 = 3,7%/năm.
- 1/2025: ~74 triệu/lượng. CAGR 10 năm = (74/35)^(1/10) - 1 = 7,8%/năm.
- 5/2025: ~85 triệu/lượng. CAGR 10 năm 4 tháng = 8,7%/năm.
Như vậy:
- Giai đoạn ngắn (5 năm 2015-2020): vàng kém — chỉ 3,7%/năm, thua tiết kiệm.
- Giai đoạn dài (10 năm): vàng tốt — 7,8%/năm, tương đương cổ phiếu.
CAGR vàng vs các kênh khác (2015-2025)
| Kênh | CAGR 10 năm | Rủi ro |
|---|---|---|
| Vàng SJC | ~8%/năm | Thấp-trung bình |
| Vàng thế giới (XAU/USD) | ~9%/năm (USD) | Trung bình (rủi ro tỷ giá) |
| Gửi tiết kiệm VN | ~6%/năm | Rất thấp |
| VN-Index | ~6-8%/năm (chưa cổ tức) | Cao |
| S&P 500 (USD) | ~12%/năm | Cao |
| Bất động sản (HN/TPHCM) | ~10-15%/năm | Trung bình, thanh khoản kém |
CAGR thực sau lạm phát
Lạm phát VN giai đoạn 2015-2025 trung bình 3,5%/năm. Vậy CAGR thực của vàng = 8% - 3,5% = 4,5%/năm. Gửi tiết kiệm = 6% - 3,5% = 2,5%/năm. Vàng vẫn tốt hơn tiết kiệm sau lạm phát.
Đọc thêm: Lạm phát ảnh hưởng giá vàng.
3 sai lầm khi tính CAGR vàng
- Quên trừ spread và phí: Mua 50tr, bán 75tr nhưng spread 1tr/lượng × 2 lần + phí = thực lãi 23tr, không phải 25tr. Đọc Spread giá vàng.
- Chọn điểm đầu/cuối lệch: Nếu bạn bắt đầu mua 2011 (đỉnh bong bóng), CAGR 10 năm chỉ ~3,5%/năm — kém hơn nhiều.
- So sánh sai kỳ hạn: CAGR 1-2 năm có thể "bị nhiễu" do biến động. Dùng tối thiểu 5-10 năm để đánh giá khách quan.
Dùng Công cụ tính lãi lỗ của chúng tôi để tự tính CAGR cho danh mục vàng cá nhân.